Trước ngưỡng cửa nền kinh tế số

Email In PDF

khauhieu

“Trước ngưỡng cửa nền kinh tế số” là chủ đề của Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2019. Báo cáo được Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Viện Friedrich Naumann Foundation (Đức) tổ chức hội thảo công bố ngày 29/5/2019.

Như thường lệ từ năm 2009, cứ vào cuối Quý II hàng năm, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách thuộc Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) lại tổ chức hội thảo công bố Báo cáo kinh tế thường niên kinh tế. Báo cáo năm nay với chủ đề “Trước ngưỡng cửa nền kinh tế số” đã đánh giá tổng thể khả năng chuyển đổi nền kinh tế số của Việt Nam với quan điểm cho rằng cần phải định vị được Việt Nam đang ở đâu trên lộ trình hướng tới tương lai nền kinh tế số để có những giải pháp và chiến lược tổng thể. Báo cáo gồm 6 chương (Tổng quan kinh tế thế giới 2018, Tổng quan kinh tế Việt Nam 2019, Tương lai nền kinh tế số của Việt Nam, Sự tham gia của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Ứng dụng dữ liệu lớn trong thống kê kinh tế vĩ mô: trường hợp thu thập giá cả trực tuyến để ứng báo lạm phát, Viễn cảnh nền kinh tế Việt Nam 2019 và hàm ý chính sách) và 2 Phụ lục.
Đề cập đến “tương lai nền kinh tế số của Việt Nam”, Báo cáo đã làm nổi bật những xu thế chủ đạo đối với tương lai nền kinh tế số của Việt Nam và tạo ra 4 kịch bản có thể cho tương lai nền kinh tế số của Việt Nam vào năm 2045: (i) Kịch bản truyền thống: ngành công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT) chậm phát triển, mức độ ứng dụng công nghệ thấp trên toàn nền kinh tế; (ii) Kịch bản chuyển đổi số: chuyển đổi số lớn, rộng khắp các ngành công nghiệp và dịch vụ của chính phủ đi kèm với tăng trưởng nhanh trong xuất khẩu các sản phẩm và dịch vụ CNTT&TT; (iii) Kịch bản xuất khẩu số: chuyển đổi công nghiệp diễn ra chậm, trong khi đó ngành CNTT&TT phát triển nhanh nhưng nhỏ lẻ; và (iv) Kịch bản tiêu dùng số: chuyển đổi công nghiệp diễn ra trên diện rộng khắp các ngành công nghiệp, nhưng ngành CNTT&TT gặp khó khăn và sản phẩm CNTT&TT không còn chiếm tỷ trọng cao trong các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam. Mỗi kịch bản đều kèm theo tính toán mô hình định lượng để ước lượng mức độ biến động việc làm trong từng lĩnh vực khác nhau cũng như tác động tiềm ẩn lên GDP.
Chương 4, “Sự tham gia của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4” của Báo cáo đã khai thác hai khía cạnh đe dọa nghiêm trọng tới sự tăng trưởng kinh tế bền vững dựa vào xuất khẩu của nền kinh tế Việt Nam: thứ nhất, nút thắt nội sinh trong mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu; và thứ hai là cách thức Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam chủ yếu tham gia các liên kết sau ở các ngành máy tính và đồ điện tử, dệt may, giày dép, thực phẩm và đồ uống, và máy móc điện. Các ngành công nghiệp này nằm ở các khâu trung nguồn của chuỗi giá trị, có nghĩa là chúng đóng góp phần lớn vào tổng giá trị xuất khẩu, nhưng tạo ra giá trị gia tăng rất nhỏ cho nội địa. Điều này cũng lý giải tại sao Việt Nam tham gia liên kết phía trước rất mạnh, nhưng liên kết phía sau rất yếu.
Chương 5 của Báo cáo với tiêu đề: “Ứng dụng dữ liệu lớn trong thống kê kinh tế vĩ mô: trường hợp thu thập giá cả trực tuyến để ứng báo lạm phát” cung cấp một cái nhìn tổng quan về tiềm năng của việc sử dụng dữ liệu được quét trên web để thống kê giá tiêu dùng. Phương pháp thu thập dữ liệu này đã rất thành công với dữ liệu hoàn chỉnh. Trong bối cảnh Internet đã được phổ cập và công nghệ đang phát triển rất nhanh, số người dùng tham gia mua bán trên thị trường thương mại điện tử đang ngày một tăng lên. Bằng cách khai thác và tìm hiểu sâu hơn về các cơ chế đặt giá và mua hàng trên các trang bán hàng trực tuyến, chúng ta có thể có một cái nhìn khách quan và liên tục được cập nhật về trạng thái của thị trường các ngành cũng như của cả nền kinh tế.
Dự báo viễn cảnh kinh tế Việt Nam 2019 và hàm ý chính sách, Chương 6 của Báo cáo đã đánh giá rủi ro và thuận lợi trên thị trường quốc tế cũng như trong nước, có thể nhận định phạm vi và mức độ của các rủi ro vĩ mô cho nền kinh tế Việt Nam trong năm 2019. Trong đó có xu hướng quan trọng khác của thương mại quốc tế năm 2019 là sự tăng trưởng của thương mại dịch vụ và sự phát triển của thương mại điện tử và bùng nổ sáng kiến đổi mới dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Kinh tế thế giới sẽ chứng kiến các nước phát triển từng bước chuyển sang giai đoạn tăng trưởng chủ yếu dựa vào động lực không có trần giới hạn là công nghệ và đổi mới sáng tạo. Dòng vốn FDI của các công ty đa quốc gia sẽ quay trở về các nước phát triển để khai thác thị trường tiêu thụ và sử dụng các trung tâm nghiên cứu - triển khai.
Báo cáo đưa ra hai kịch bản dự báo về kinh tế Việt Nam năm 2019. Kịch bản thứ nhất với tăng trưởng kinh tế 6,56% và lạm phát là 4,21%. Kịch bản thứ hai với tăng trưởng kinh tế 6,81% và lạm phát là 4,79%. Về tầm nhìn chính sách trong dài hạn, các tác giả của Báo cáo khẳng định vai trò thiết yếu của hệ thống luật pháp (với Luật sở hữu trí tuệ đóng vai trò đột phá) và cải cách giáo dục (với trọng tâm là giải độc quyền chương trình và sách giáo khoa) cho Việt Nam trong tương lai.
Tại hội thảo, nhiều chuyên gia kinh tế, các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp đã đánh giá cao những nhận định, phân tích, đánh giá, dự báo của Báo cáo thường niên kinh tế năm 2019. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng bình luận, trao đổi và đóng góp với nhóm tác để hoàn thiện Báo cáo. Dự kiến, Báo cáo tiếng Việt đầy đủ sẽ xuất bản vào tháng 9/2019 và Báo cáo tiếng Anh xuất bản vào tháng 12/2019.
VVH

 

 

 

Hình ảnh hoạt động

Liên kết website